This bulletin is published in Turkish. If you would like a translated copy, please get in touch.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK" veya "Kurul") 28 Ağustos 2026 tarihli ve 52/1589 sayılı kararı ile kabul edilen i-SPK 52.4.an sayılı İlke Kararı uyarınca Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'de ("Rehber") kapsamlı değişiklikler yapılmıştır. Karara ilişkin duyuru, 28 Ağustos 2026 tarihli ve 2026/54 sayılı SPK Bülteni'nde yayımlanmıştır. Bültene buradan, güncellenen Rehber'e ise buradan ulaşabilirsiniz.
Değişiklikler; serbest fonların yatırım yapabileceği varlıklara ve portföy yoğunlaşmasına ilişkin sınırlamaları, portföy yönetim şirketlerinin ("PYŞ") insan kaynağı ve sermaye yükümlülüklerini, repo ve para piyasası işlemlerini, fon katılma paylarının satışını ve kamuyu aydınlatma esaslarını yeniden düzenlemektedir. Rehber'in mevcut hükümlerinde yapılan değişikliklerin yanı sıra murabaha işlemleri, yurt içi organize para piyasası işlemleri, satışa başlama süresi ve fonlara ilişkin diğer açıklamalar hakkında dört yeni madde eklenmiştir.
Düzenlemenin temel etkisi, serbest fonların yatırım esnekliğini koruyan genel çerçevenin somut portföy sınırları, ilişkili taraf kontrolleri ve yönetsel sorumluluklarla daraltılmasıdır. Bununla birlikte bütün hükümler için ortak bir yürürlük veya uyum tarihi belirlenmemiştir. Bu nedenle değişikliklerin, ilgili fon türü ve işlem bakımından öngörülen istisnalar ve geçiş hükümleriyle birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Rehber değişiklikleri neler getiriyor?
1. Serbest fon sayısı ve sermaye yapısına ilişkin düzenlemeler
a. Serbest fon sayısının portföy yöneticisi sayısına bağlanması
Rehber'in 1.2. maddesinin (c) bendi uyarınca, bir PYŞ'nin kurucusu olduğu serbest şemsiye fona bağlı olarak ihraç edilecek serbest fonların sayısı, şirkette istihdam edilen portföy yöneticisi sayısını aşamayacaktır. Özel fon niteliğindeki serbest fonlar da bu hesaplamaya dâhildir.
Hüküm 29 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiş olup bu tarih itibarıyla sonuçlandırılmamış serbest fon katılma payı ihracı, serbest fona dönüşüm ve serbest fon devri başvuruları ile sonraki başvurulara uygulanmaktadır. Buna karşılık sınırı aşan sayıda serbest fonu hâlihazırda ihraç etmiş PYŞ'lerin en geç 30 Haziran 2029 tarihine kadar uyum sağlaması gerekmektedir. Mevcut fonlar için tanınan sürenin, yeni veya devam eden başvurular bakımından aynı sınırın uygulanmasını ertelemediği not edilmelidir.
b. Serbest fon ağırlığına bağlı nakit sermaye artışı
Rehber'in 1.2. maddesine eklenen (ç) bendi ile, yıllık hesap dönemi sonunda ay sonlarına ait sermaye yeterliliği tabloları üzerinden yapılacak kontrolde, yönetilen aylık ortalama kolektif portföy büyüklüğünün %50'sinden fazlasının serbest fonlardan oluşması hâlinde ilave bir yükümlülük öngörülmüştür. Bu durumda kurucunun, hesap dönemi sonunu izleyen en geç 20 (yirmi) iş günü içinde çıkarılmış sermayesini %10 oranında nakden artırmak üzere Kurula başvurması zorunludur.
İlk kontrol 2026 hesap dönemi sonunda yapılacaktır. Yükümlülük, faaliyet yetki belgesinin alınmasını izleyen ikinci yılın hesap dönemi sonundan itibaren başlamakta; III-55.1 sayılı Portföy Yönetim Şirketleri ve Bu Şirketlerin Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Tebliği'nin ("PYŞ Tebliği") 28. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki şirketler bakımından aranmamaktadır. Dolayısıyla bütün PYŞ'lerin otomatik olarak %10 sermaye artışı yapacağı şeklinde bir değerlendirme isabetli olmayacaktır.
c. 2027 yılı için belirlenen asgari sermaye tutarları
Aynı SPK Bülteni'nde yer alan ayrı bir duyuruyla, PYŞ Tebliği'nin 5. maddesindeki başlangıç sermayesi ve 28. maddesinin 4. fıkrasındaki asgari ödenmiş sermaye tutarları, 2027 yılı için geniş yetkili PYŞ'lerde 500.000.000 TL, faaliyetleri sınırlı PYŞ'lerde 250.000.000 TL olarak belirlenmiştir.
Bu düzenleme, Rehber'deki serbest fon ağırlığına bağlı nakit sermaye artışı yükümlülüğünden farklıdır. Ayrıca belirlenen tutarlar kayıtlı sermaye tavanına ilişkin değildir. Şirketlerin sermaye planlamasında asgari sermaye tutarları ile serbest fon ağırlığına bağlı yükümlülüğü ayrı ayrı değerlendirmesi gerekecektir.
2. Portföy yöneticilerinin görevlendirilmesi ve yatırım kararlarının belgelendirilmesi
Rehber'in 4.4. maddesi uyarınca, fon katılma paylarının ihracına ilişkin yönetim kurulu kararında her fon için biri sorumlu portföy yöneticisi olmak üzere en az 2 (iki) portföy yöneticisi görevlendirilecektir. Sorumlu portföy yöneticisi, yatırım kararlarının fon bilgilendirme dokümanları, Kamuyu Aydınlatma Platformu ("KAP") açıklamaları ve mevzuatla uyumundan sorumlu olacak; kurucunun fonun yönetimi ve denetimine ilişkin sorumluluğu ise devam edecektir.
Bir portföy yöneticisinin görevlendirilebileceği fon sayısı, serbest fonlar dâhil en fazla 7 (yedi) olarak belirlenmiştir. Girişim sermayesi yatırım fonları ve gayrimenkul yatırım fonları bu sınıra tabi değildir. 29 Ağustos 2026 itibarıyla sınıra uyamayan PYŞ'ler için, 1 Ocak 2029'dan itibaren en fazla 10 (on), 1 Ocak 2031'den itibaren ise en fazla 7 (yedi) fon şeklinde kademeli uyum öngörülmüştür. Bu sınır, şirketin ihraç edebileceği serbest fon sayısına ilişkin sınırdan ayrı olarak uygulanacaktır.
Yatırım kararlarına ilişkin belgelendirme yükümlülüğü de ağırlaştırılmıştır. Günlük kontrollerde bir sermaye piyasası aracının geçmiş 30 (otuz) günlük dönemdeki ortalama günlük değerinin, aynı dönemdeki ortalama günlük fon portföy değerinin %5'i veya üzerinde olması hâlinde, ilgili araca ilişkin her alım ve satım kararının dayanağı olan araştırma ve analiz belgeleri kurucu veya yönetici şirketin genel müdürünün onayına sunulacaktır. Onay sonrasında en fazla 15 (on beş) günlük aralıklarla yatırım değeri, karşı taraf riski ve portföy yoğunlaşmaları hakkında raporlama yapılacak; onaylar ve raporlar en az 5 (beş) yıl saklanacaktır.
Bu düzenleme bakımından eşik, yalnızca işlem günündeki portföy ağırlığına göre belirlenmemektedir. Otuz günlük ortalamaların izlenmesi, karar belgelerinin onaya bağlanması ve sonraki raporlamanın birlikte yürütülmesi gerekmektedir. Ayrıca kontrol için gerekli bilgilerin portföy saklayıcısına, Takasbank'a, Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş.'ye ("MKK") ve ilgili diğer kuruluşlara eksiksiz, doğru ve zamanında iletilmesinden kurucu sorumlu tutulmuştur.
3. Serbest fonların portföy yoğunlaşmasına ilişkin sınırlamalar
a. Araç, grup ve ilişkili ihraççı sınırları
Rehber'in 4.3. maddesinde, serbest fonların III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin ("Fon Tebliği") 17 ilâ 24. maddelerindeki oransal sınırlamalardan muafiyetine ilişkin genel çerçeve korunmakla birlikte, özel sınırlamalar getirilmiştir. Bu kapsamda:
- Fon portföy değerinin %5'inden fazlasını oluşturan sermaye piyasası araçlarının toplam değeri, portföy değerinin %20'sini aşamayacaktır.
- Yönetici şirket üzerinde yönetim hâkimiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerin ve/veya yönetici şirketin üst yönetimi ile ortaklarının yönetim hâkimiyetindeki ihraççıların araçlarına yapılan yatırımlar toplamda %20 ile sınırlandırılmıştır.
- Finansal raporlama düzenlemeleri kapsamında aynı gruptaki sermaye piyasası araçlarına portföy değerinin %20'sinden fazlası yatırılamayacaktır.
- Bir ihraççının borçlanma araçları ile yönetim sözleşmesine dayalı kira sertifikalarında tedavüldeki toplam ihraç miktarının %10'u, diğer kira sertifikalarında ise tedavüldeki ihraç miktarının %25'i aşılamayacaktır.
- Fon sepeti serbest fonlar dışındaki serbest fonlarda, gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonları hariç diğer fonların katılma paylarına ayrılabilecek tutar portföy değerinin %15'iyle sınırlandırılmıştır. Tek bir fonun katılma paylarına yatırım için ayrıca %10 sınırı öngörülmüştür.
İlk sınırlama, her yatırımın tek başına %5 ile sınırlandırıldığı anlamına gelmemektedir. %5'i aşan araçların birlikte oluşturduğu büyüklük için %20'lik bir üst sınır getirmektedir. İlişkili ihraççı ve grup sınırları da kendi kapsamları içinde ayrıca kontrol edilecektir.
b. Fiilî dolaşıma bağlı pay sahipliği sınırları
Rehber'in 4.3. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi, pay yatırımlarını ihraççının fiilî dolaşım oranına bağlamaktadır. Hükümdeki ifadeler esas alındığında tek bir serbest fon, fiilî dolaşım oranı %25'in altında olan ihraççılarda bu oranın %8'ini; %25-%50 aralığındakilerde %6'sını; %50-%75 aralığındakilerde %4'ünü; %75'in üzerindekilerde ise %2'sini aşan paylara yatırım yapamayacaktır.
Aynı yöneticinin yönetimindeki tek bir kurucuya ait, serbest fonlar dâhil bütün menkul kıymet yatırım fonları için toplu sınırlar sırasıyla %16, %12, %8 ve %4 olarak belirlenmiştir. İhraççı sermayesinin veya toplam oy haklarının %20'sine ilişkin Fon Tebliği'ndeki toplu kontrolün hesabına da serbest fonlar dâhil edilmiştir.
Hükümdeki fiilî dolaşım oranı anlatımı ile verilen sayısal örneğin hesaplama tabanını ifade edişi tam olarak örtüşmemektedir. Ayrıca %50 eşik değeri iki aralığın ortak sınırında yer almaktadır. Bu hususların uygulama açıklamalarıyla netleştirilmesi, işlem öncesi kontrollerin aynı yöntemle yapılması bakımından önem taşımaktadır.
Fon yatırımcılarının yönetim hâkimiyetindeki ihraççıların paylarında ise daha düşük eşikler uygulanacaktır: tek serbest fon için fiilî dolaşım oranının %1'i, aynı yönetici ve kurucuya bağlı ilgili fonların tamamı için %2'si. Bu düzenlemenin, fon yatırımcısının kontrol ettiği şirketin payları ile fon arasındaki bağlantıyı ayrıca sınırlaması bakımından önem taşıdığı değerlendirilmektedir.
c. İstisnalar ve geçiş hükümleri
Rehber'in 4.3. maddesinin 2. fıkrası geniş istisnalar içermektedir. Hazine, TCMB ve maddede sayılan diğer kamu bağlantılı kurum ve kuruluşların ihraçları ile belirlenen yönetim hâkimiyeti ilişkileri içindeki ortaklıkların ihraçları, 1. fıkradaki sınırlamalardan istisna edilmiştir. Serbest fon portföylerindeki BIST 30 payları, unvanında "Endeks" ibaresi bulunan yatırım fonları ve borsa yatırım fonlarına yatırımlar da maddede belirtilen sınırlamalarda dikkate alınmayacaktır. Unvanında "döviz", "yabancı" ve "para piyasası/kısa vadeli" ibareleri bulunan serbest fonlar için 1. fıkradaki sınırlamalara uyum aranmayacaktır.
İstisnalar, ilgili madde ve fıkralarla sınırlıdır; fonların diğer işlem, teminat veya açıklama yükümlülüklerinden bütünüyle muaf olduğu sonucuna varılamaz.
Hâlihazırda Kurulca onaylı izahnamesinde belirli yatırım dönemi bulunan fonlar hariç olmak üzere, 29 Ağustos 2026 itibarıyla sınırları aşan pozisyonlar artırılamayacaktır. Aşımın en az üçte biri 31 Ekim'e, en az üçte ikisi 30 Kasım'a kadar giderilecek; 31 Aralık 2026'da tam uyum sağlanacaktır. Buradaki azaltımlar başlangıçtaki aşım üzerinden kümülatif olarak izlenmelidir. Ayrıca 29 Ağustos 2026'dan önce ihraç edilen serbest fonların mevcut borçlanma araçları ve kira sertifikalarında, ilave alım yapılmaması şartıyla itfaya kadar uyum istisnası tanınmıştır.
4. Repo ve ters repo işlemlerinde teminat ve ilişkili taraf kontrolleri
Rehber'in 4.2.3. maddesiyle borsa dışı repo ve ters repo işlemleri için yazılı çerçeve sözleşme, işlem öncesinde portföy saklayıcısına belge iletimi, işlem günü bildirim ve fon adına saklama yükümlülükleri ayrıntılandırılmıştır. İşleme konu olabilecek araçlar sınırlandırılmış; ortaklık paylarında BIST 30 payları esas alınmıştır. İşlem karşı tarafının mevduat bankası veya kamu sermayeli banka olduğu hâller için ayrıca düzenleme yapılmıştır.
Serbest fonlarda repo tutarı, repo işlemine konu olabilecek portföy varlıklarının rayiç değerinin toplamda %20'siyle; borsa dışı ters repo ve vaad sözleşmeleri ise birlikte fon portföy değerinin %20'siyle sınırlandırılmıştır. Repo ve Ters Repo İşlemleri Hakkında Tebliğ'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki varlıkların işleme konu edildiği hâller istisna tutulmuştur. Bu iki %20 sınırının hesaplama tabanlarının farklı olduğu özellikle dikkate alınmalıdır.
Serbest fonlar dâhil fonların, kurucunun TMS/TFRS kapsamındaki gerçek kişi ilişkili tarafları veya bunların yatırımcısı olduğu fonlarla borsa dışında repo ve ters repo yapması ve vaad sözleşmesine taraf olması yasaklanmıştır. Tüzel kişi ilişkili taraflarla aynı işlemler için portföy değerinin %10'u sınırı uygulanacaktır. Anılan Tebliğ'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki varlıkların konu edildiği sözleşmeler bu kapsamın dışındadır.
Maddede genel uyum tarihi 31 Ekim 2026 olarak belirlenmekle birlikte özel yürürlük ve geçiş hükümleri saklı tutulmuştur. Repo ve borsa dışı ters repo/vaad sınırları ile ilişkili taraf işlem sınırlarına ilişkin aşımlarda Ekim ve Kasım ayı sonlarında kademeli azaltım, 31 Aralık 2026'da tam uyum öngörülmektedir.
Borsada gerçekleştirilen işlemlerde merkezi takas ve merkezi karşı taraf hizmetleri ile işlem bazında teminatlandırma güçlendirilmiştir. Rehber'in 4.2.3. maddesinin 3. fıkrasındaki fon bazında takas hükmü 31 Aralık 2027'de, aynı fıkranın diğer hükümleri ise 31 Aralık 2026'da yürürlüğe girecektir. Merkezi takas hizmeti verilmeyen belirli işlemlere ilişkin geçiş rejimi ve Takasbank'ın belirleyeceği esaslar ayrıca gözetilmelidir.
5. Para piyasası fonları ve organize para piyasası işlemleri
Rehber'in 4.9. maddesinde, para piyasası fonlarının mevduat ve katılma hesaplarına yatırımları için toplam %50 sınırı; tek banka için %6, para piyasası katılım fonlarında ise %20 sınırı yer almaktadır. Unvanında "para piyasası" ve "kısa vadeli" ibareleri bulunan serbest fonlar da maddede düzenlenen yatırım sınırlarına fon portföy değeri üzerinden tabi kılınmıştır.
Unvanında "katılım" ibaresi bulunmayan para piyasası fonlarında portföyün asgari %10'unun devlet iç borçlanma senetlerine ve/veya 4749 sayılı Kanun kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı Varlık Kiralama A.Ş. tarafından ihraç edilen kira sertifikalarına yönlendirilmesi öngörülmüştür. Bu nedenle yükümlülüğün yalnızca DİBS yatırımı şeklinde ifade edilmesi kapsamı daraltacaktır.
İlgili serbest fonların 4.9. maddedeki sınırlamalara 31 Mart 2027'ye kadar uyum sağlaması gerekmektedir. Mevduat ve katılma hesabı sınırlarını aşan mevcut pozisyonlar artırılamayacak; başlangıçtaki aşım 31 Ekim 2026, 31 Aralık 2026 ve 28 Şubat 2027 tarihlerinin her birine kadar en az %20 daha azaltılacak, kalan %40 ise 31 Mart 2027'ye kadar giderilecektir.
Yeni 4.10. maddeyle yurt içi organize para piyasası işlemlerinin Takasbank'ın merkezi karşı taraf olduğu takas sürecine dâhil edilmesi ve ilave teminat esasları düzenlenmiştir. Maddenin 1. fıkrasının (a) bendindeki fon bazında takas hükmü 31 Aralık 2027'de, aynı bentteki diğer hükümler 31 Aralık 2026'da yürürlüğe girecektir.
Serbest fonların Takasbank Para Piyasası işlemleri için ise borçlanma amaçlı işlemler dâhil portföy değerinin %20'si sınırı getirilmiştir. Bu sınıra ilişkin mevcut aşımlar artırılamayacak; aşımın en az üçte biri 30 Eylül 2026'ya, en az üçte ikisi 31 Ekim 2026'ya kadar giderilecek ve 30 Kasım 2026'da tam uyum sağlanacaktır. Bu takvimin diğer portföy sınırlarından daha erken tamamlandığına dikkat edilmelidir.
6. Ödünç ve murabaha işlemleri
Rehber'in 4.2.5.1. ve 4.2.5.2. maddelerinde, fon portföyünden ödünç verilmesi ve portföye ödünç alınması hâllerindeki teminat, değerleme, bildirim ve muhasebeleştirme esasları düzenlenmiştir. Ödünç alma işlemleri yalnızca serbest fonlar tarafından gerçekleştirilebilecektir. Takasbank Ödünç Pay Piyasası dışındaki işlemler için ilave bildirim ve kayıt esasları bulunduğundan, işlem kanalına göre farklılaşan yükümlülüklerin izlenmesi gerekmektedir.
Yeni 4.2.10. madde uyarınca murabaha işlemleri, fon türüne göre katılma hesabı veya vadeli mevduat için belirlenen yatırım sınırlarına uygun biçimde portföye alınabilecektir. Ters murabaha işlemleri ise Fon Tebliği'ndeki azami %10 borçlanma sınırında dikkate alınacaktır. Serbest fonlarda kontrolün fon portföy değeri üzerinden yapılması ve işleme yalnızca fon portföyüne alınabilecek varlıkların konu edilmesi öngörülmüştür. Böylece işlem tekniğinin, ilgili yatırım veya borçlanma sınırlarından bağımsız kullanılması önlenmektedir.
7. Fon unvanı ve katılma paylarının satışına ilişkin esaslar
Rehber'in 2. maddesinde, zorunlu ibarelere ilave olarak kuralen en fazla bir ibarenin fon unvanında kullanılabilmesi; yatırım stratejisini yansıtmayan öznel ifadelerden kaçınılması esası benimsenmiştir. TEFAS'ta işlem gören fonların unvanında belirli bir dağıtıcı kuruma ilişkin ibarelere, "yabancı" ibaresi bulunmayan fonlarda ise yabancı ülke, bölge veya kuruluş adlarına yer verilemeyecektir.
Rehber'in 6.1. maddesi kapsamında katılma payı adedine üst limit konulması Kurulun uygun görüşüne ve objektif gerekçelere bağlıdır. Yatırım yapılan piyasadaki likidite sorunları bu kapsamda değerlendirilebilirken, fon performansını koruma veya artırma gerekçeleri yeterli kabul edilmemektedir. Üst limite ulaşıldığında yeni satışın durması, Fon Tebliği'ndeki saklı hüküm dışında, fonun katılma paylarını geri almasını durdurma yetkisi vermemektedir. Serbest fonların da bu kapsamda üst limit belirlemek için izahname değişikliği başvurusu yapması zorunludur.
Yeni 6.12. maddeyle, serbest fonlar dâhil bütün fonlarda satışa, onaylı izahnamenin kurucuya tebliğini izleyen en geç 60 (altmış) gün içinde başlanması zorunlu kılınmıştır. Süre geçirilirse izahname onayı ayrıca bir işleme gerek olmaksızın geçersiz sayılacak ve fon resen tasfiye ettirilecektir. Kurucu ve portföy saklayıcısı, sürenin bitimini izleyen 6 (altı) iş günü içinde Kurulu bilgilendirmekle sorumludur.
Rehber'in 6.8. maddesine eklenen bentte ise TEFAS'ta işlem gören fonlarda katılma payı alım talimatlarının asgari işlem adedi ve katının 1 (bir) olarak belirlenebilmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır. Bent, en geç 31 Aralık 2026'ya kadar uyum sağlanmasını ve bunun için gerekli izahname değişikliklerinin ayrıca Kurul onayı aranmadan yapılmasını öngörmektedir. Serbest fonların TEFAS üzerinden satışında nitelikli yatırımcı şartı devam etmektedir.
8. Serbest fonlarda yatırımcı sayısı ve likidite yönetimi
Rehber'in 4.3. maddesinin 4. fıkrası, unvanında "özel" ibaresi bulunmayan ve TEFAS'ta işlem görmeyen serbest fonlarda yatırımcı sayısının aylık kontrolünü düzenlemektedir. İlgili ayda 15 (on beş) gün veya daha uzun süreyle yatırımcı sayısının 50 (elli) veya altında kalması hâlinde, ay sonunu izleyen en geç 5 (beş) iş günü içinde Kurula yazılı bilgi verilecektir. Bildirimi izleyen en geç 10 (on) iş günü içinde ise özel fona dönüşüm, birleşme, TEFAS'ta işlem görme veya tasfiye talebiyle başvurulacaktır.
Hesaplamada kurucu veya yönetici şirketin ortakları, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticileri ile hükümde sayılan, kurucusu veya yöneticisi olduğu diğer fonlar dikkate alınmayacaktır. Yeni fonlarda ilk kontrol, ilk satışın yapıldığı ayı izleyen ikinci ayın sonundan itibaren başlayacak; değişiklikten önce ihraç edilmiş ilgili fonlarda kontrol 31 Aralık 2026'dan itibaren yapılacaktır.
Aynı maddeye eklenen 7. fıkra, likidite riski yönetiminde sınırlı bir kolaylık getirmektedir. Katılma payı iade taleplerini karşılamak amacıyla birim pay değeri hesaplama sıklığı ve iade esasları, Fon Tebliği'nin 25. maddesinin 8. fıkrasındaki süre beklenmeden değiştirilerek KAP'ta ilan edilebilecektir. Kurula aynı gün yazılı bilgi verilmesi gerekmektedir. Bu imkânın kullanım amacıyla sınırlı olduğu ve yatırım stratejisini genel olarak değiştirme yetkisi vermediği değerlendirilmektedir.
9. Kamuyu aydınlatma yükümlülükleri
Rehber'in 9.5. maddesi uyarınca TEFAS'ta işlem gören serbest fonlar haftalık portföy dağılım raporu düzenleyecek ve ilgili dönemi izleyen 3 (üç) iş günü içinde KAP'ta yayımlayacaktır. Bu fonlar için yatırımcı bilgi formunun düzenlenerek açıklanması da zorunludur. Haftalık raporlama yükümlülüğünün bütün serbest fonlara genellenmemesi gerekmektedir.
Yeni 9.8. madde uyarınca, bir gerçek veya tüzel kişinin TEFAS'ta işlem gören bir fondaki katılma payı oranının %30, %40, %50, %60, %70, %80 veya %90'a ulaşması ya da bu oranların altına düşmesi hâlinde, kişinin kimliği ve pay oranı aynı gün MKK tarafından KAP'ta ilan edilecektir. Oran değişikliğinin tedavüldeki toplam pay sayısının değişmesinden kaynaklandığı hâllerde bu husus da açıklanacak; bilgi TEFAS Fon Bilgilendirme Platformu'nda ayrıca gösterilecektir.
Aynı maddede, TEFAS'ta işlem gören fonlar bakımından kurucuların II-15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamındaki açıklamalarına esas hesaplamalarda, ihraççının toplam sermayesi veya oy hakları yerine fiilî dolaşımdaki payların veya bunlara karşılık gelen oy haklarının esas alınması öngörülmüştür. Böylece hem fon yatırımcısı düzeyindeki hem de fonun yatırım yaptığı ortaklık düzeyindeki yoğunlaşmanın görünürlüğü artırılmaktadır.
10. Ortaklık paylarının özel emir ve Toptan Satışlar Pazarı işlemleri
Rehber'in 12.5. maddesi uyarınca özel fonlar, serbest fonlar, gayrimenkul yatırım fonları ve girişim sermayesi yatırım fonları, ortaklık paylarına ilişkin özel emir veya Borsa İstanbul Toptan Satışlar Pazarı işlemlerinde alıcı olamayacaktır. Özel fonlar ve serbest fonlar aynı yöntemlerle satıcı da olamayacaktır.
Bu fonlar dışındaki yatırım fonları bakımından, aynı yöneticinin yönetimindeki tek kurucuya ait fonların tamamı için tek işlemde ortaklık sermayesi veya oy haklarının %1'i, herhangi bir 12 (on iki) aylık dönemde ise %3'ü oranında alım sınırı öngörülmüştür. Gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonlarının virman veya devir yoluyla edindiği halka açık ortaklıkların borsada işlem görmeyen paylarında da satış için işlem gören niteliğe dönüşüm öncesinde Kurulca onaylı pay satış bilgi formu aranacaktır.
BIST 30 payları ile Rehber'in 4.3. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendindeki kurum ve kuruluşların ihraç ettiği paylara tanınan istisna, 12.5. maddenin 1. fıkrasının yalnızca (c) ve (ç) bentlerine yöneliktir. Dolayısıyla bu istisnadan hareketle özel ve serbest fonların özel emir veya Toptan Satışlar Pazarı işlemlerindeki yasağının kalktığı sonucuna varılamaz.
Maddenin 2. fıkrasında ayrıca, Pay Tebliği'nin 27. maddesinin 1. fıkrası kapsamındaki kişilerin menkul kıymet yatırım fonlarına bu yöntemlerle yapacağı satışlarda 12 aylık %3 eşiği ve eşiğin aşılması hâlinde pay satış bilgi formu onayı düzenlenmiştir. Kurucunun kendi portföyü ve aynı gruptaki yatırım kuruluşlarının portföyleri de ilgili hesaplamaya dâhil edilmiştir.
Bu rejim, aynı bültende açıklanan ve 31 Ağustos 2026 tarihli i-SPK 128.31.a sayılı İlke Kararı ile güncellenen genel borsa dışı pay satış rejiminden ayrı değerlendirilmelidir. Somut işlemlerde her iki düzenlemenin uygulama şartlarının birlikte incelenmesi gerekecektir. Sonraki İlke Kararı'na buradan ulaşabilirsiniz.
Sonuç
Rehber değişiklikleri, serbest fonların portföy esnekliğini; yoğunlaşma, ilişkili taraf bağlantıları, teminat yapısı ve yatırım kararlarının denetlenebilirliği üzerinden yeniden sınırlandırmaktadır. PYŞ'ler bakımından ise fon sayısının insan kaynağıyla ilişkilendirilmesi ve sermaye yükümlülükleri, büyüme stratejilerinin organizasyon ve finansman kapasitesiyle birlikte planlanmasını gerektirmektedir.
BIST 30 paylarına tanınan istisnaların büyük ve likit paylara yönelimi desteklemesi, artan sermaye ve personel ihtiyacının ise şirket birleşmelerini veya fon yapılarının sadeleştirilmesini gündeme getirmesi mümkündür. Bununla birlikte bunlar düzenlemenin muhtemel piyasa etkileridir; getiri seviyeleri veya sektörün nasıl şekilleneceği hakkında kesin sonuçlar olarak sunulamaz.
Hukuki uyum bakımından öncelik, her fonun unvanı, yatırım stratejisi, yatırımcı yapısı ve mevcut pozisyonları üzerinden hangi sınırlamalara tabi olduğunun belirlenmesidir. Eylül 2026'da başlayan azaltım takvimi, yıl sonu sermaye ve yatırımcı sayısı kontrolleri, Mart 2027'ye uzanan para piyasası uyumu ile 2029 ve 2031 personel sınırları ayrı ayrı izlenmelidir. Bu kapsamda izahnamelerin, ilişkili taraf bilgilerinin, saklama ve bildirim süreçlerinin, yatırım kararlarına ilişkin onay düzeninin ve insan kaynağı planlamasının birlikte gözden geçirilmesinde fayda görülmektedir.
İşbu bülten genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımamaktadır. Somut uyuşmazlıklara ilişkin olarak hukuki destek alınması tavsiye edilir.